Doornvlinderroggen

Doornvlinderroggen (Gymnura altavela)

Doornvlinderroggen (Gymnura altavela)

De doornvlinderrog Gymnura altavela is één van de tien soorten vlinderroggen die wereldwijd bekend zijn(1). Deze soort heeft een groot verspreidingsgebied: ze bewoont zowel de Westkust als de Oostkust van de Atlantische Oceaan, inclusief de Middellandse Zee, de Zwarte Zee, Madeira en de Canarische Eilanden (2).

Doornvlinderroggen (Gymnura altavela) in de Canarische Eilanden; foto Krupskaya Narváez - ElasmoCan

Morfologische abnormaliteit

Incomplete kop

Morfologische abnormaliteit aan de kop van een doornvlinderrog in de Canarische Eilanden; bron: Narváez K, Osaer F 2016 Morphological and functional abnormality in the spiny butterfly ray Gymnura altavela. Mar Biodivers Rec 9:95.

 

 

De eerste waarneming van een morfologische abnormaliteit in de doornvlinderrog is gerapporteerd voor een individu in de Canarische Eilanden. Dit is tevens de eerste maal dat een afwijking van een elasmobranchensoort wordt waargenomen  in zijn natuurlijke omgeving en in de Canarische Eilanden.

Een volwassen vrouwelijk individu met onvolledig ontwikkelde kop werd in de haven van Sardina (Gáldar, Gran Canaria) geobserveerd gedurende twee opeenvolgende jaren. Deze misvorming werd veroorzaakt door het niet fusioneren van de rechter borstvin aan de schedel waardoor een opening in de schijf ontstaat die normaal gesloten is.

Functionele nadelen

De niet volledig ontwikkelde kop veroorzaakt verschillende functionele nadelen voor het individu in de detectie en vangst van prooien, in het zwemmen, de manoeuvreerbaarheid en camouflage in vergelijking met normaal ontwikkelde specimens. Zijn grootte en de waarnemingen van voeden, zwemmen en camouflage bevestigen echter dat het individu in staat was om zijn gebreken succesvol te compenseren.

Mogelijke oorzaken

De exacte reden van de anomalie is ons onbekend, maar ze kunnen van genetische oorsprong zijn of ontstaan zijn door obstructies tijdens de embryonale ontwikkeling. Er is echter te weinig kennis over de processen tijdens de vroege ontwikkeling van de doornvlinderrog, en over de factoren die deze kunnen beïnvloeden. Desondanks is deze ontdekking zeer bijzonder gezien de opvallende gelijkenis met een anomalie in een andere vlinderroggesoort in India; de Langstaartvlinderrog G. poecilura.

Video van een zee-engel (Squatina squatina) die een doornvlinderrog opschrikt in de haven van Sardina del Norte; bron: Narváez K, Osaer F 2016 Morphological and functional abnormality in the spiny butterfly ray Gymnura altavela. Mar Biodivers Rec 9:95.

Publicaties met collegiale toetsing

Het volledige rapport is beschikbaar in BioMed Central vía DOI 10.1186/s41200-016-0085-7 “Morphological and functional abnormality in the spiny butterfly ray Gymnura altavela.


(1)Weigmann S (2016) Annotated checklist of the living sharks, batoids and chimaeras (Chondrichthyes) of the world, with a focus on biogeographical diversity. J Fish Biol 88, 837-1037. doi: 10.1111/jfb.12874

(2) Last P et al (2016) Rays of the world. CSIRO Publishing.